Ontdek wat gedragsvoorkeursstijlen zeggen over gedrag en communicatie. Leer hoe modellen als DISC, drijfveren en kernkwadranten helpen om geldgedrag en financiële besluitvorming beter te begrijpen.
Een gedragsvoorkeursstijl is de persoonlijke manier waarop een individu zich gedraagt en communiceert. Het omvat de neigingen en voorkeuren die iemand heeft in de interactie met andere mensen. Elk mens is daarin uniek.
Er zijn een aantal veelgebruikte methodes om gedragsvoorkeursstijlen te analyseren. Enkele daarvan zijn de DISC-methode, de Drijfverenmethode en het Kernkwadrantenmodel. Deze methodes worden hierna kort uiteengezet.
Een gedragsvoorkeursstijl verwijst naar een natuurlijke voorkeur of neiging om op een bepaalde manier te reageren in specifieke situaties. Het is de manier waarop iemand zich het meest comfortabel voelt in diens gedrag. Een gedragsvoorkeursstijl is geen vaste reeks gedragingen die iemand altijd vertoont. Mensen kunnen hun gedrag aanpassen aan de situatie maar hebben wel bepaalde voorkeuren die natuurlijker aanvoelen.
Onder stressvolle omstandigheden vallen mensen vaak terug op hun natuurlijke gedragsvoorkeursstijl omdat ze dan minder bewust bezig zijn met het aanpassen van hun gedrag aan hun omgeving. Hoewel mensen zich waarschijnlijk prettiger voelen als ze ontspannen zijn, is hun gedragsvoorkeursstijl dan vaak minder opvallend zichtbaar. Dat komt omdat zij zich onder dergelijke condities beter kunnen aanpassen aan hun (sociale) omgeving en daardoor ook flexibeler zijn in hun gedrag.
Het DISC-model, ontwikkeld door William Marston, is populair om hiermee de voorkeursstijlen van een persoon op het gebied van gedrag en communicatie te bepalen. Het DISC-model is niet geschikt voor professionele psychologische doeleinden maar zeker wel voor financiële coaching om de gedragsvoorkeursstijlen van jezelf en van jouw klanten in beeld te brengen.
Het DISC-model wordt vaak ingezet als persoonlijkheidsprofieltest. Het identificeert de unieke combinatie van drijfveren van een bepaalde persoon. Het doel van het model is om elkaar beter te begrijpen en daardoor beter te kunnen communiceren. Het model maakt gebruik van de kleuren rood, geel, groen en blauw om de verschillende stijlen in kaart te brengen. Elk mens combineert vier persoonlijkheidsstijlen maar is niet in elke stijl even sterk vertegenwoordigd. Ook hier geldt dat ieder individu een unieke persoonlijke stijl heeft.
Het DISC-model onthult welke mix van stijlen het gedrag van een persoon het meest beïnvloed. De vier stijlen zijn:
Afhankelijk van de mix van gedragsvoorkeursstijlen heeft elk mens een andere focus om te handelen. Op hoofdlijnen zijn deze drijfveren gericht op het realiseren van verandering versus het in-instand-houden van de bestaande situatie, gecombineerd met een bepaalde voorkeur voor een meer mensgerichte dan wel een meer taakgerichte benadering.
Mensen met een initiatiefrijke of een stabiele gedragsvoorkeursstijl zijn vooral mensgericht terwijl voor de mensen met een dominante of consciëntieuze stijl het uitvoeren van de taak ofwel het bereiken van het materiële doel voorop staat. De overeenkomst tussen mensen met een dominante en een initiatiefrijke gedragsvoorkeursstijl is dat zij beiden gericht zijn op vooruitgang en verandering. Mensen met een overwegend consciëntieuze of stabiele gedragsvoorkeursstijl houden meer van het behouden van het bestaande.
Let op: het DISC-model is bedoeld om menselijk gedrag beter te kunnen begrijpen en daardoor effectiever met elkaar te communiceren. Het is nadrukkelijk niet bedoeld om mensen in een ‘hokje te duwen’.
Goed communiceren begint met begrip voor de verschillen tussen mensen. Voor een beter begrip moet je weten waarom klanten doen zoals ze doen. En trouwens ook waarom jij zelf doet zoals je doet. Door als financieel professional de DISC-methode te gebruiken wordt het gemakkelijker om het geldgedrag en de financiële besluitvorming van jouw klanten te begrijpen.
De Drijfverenmethode, ook wel bekend als Managementdrives, toont wat mensen in beweging zet en waarom ze zich gedragen zoals ze doen. Deze methode is ontwikkeld door Marcel van Marrewijk en Joost van der Leij.
De Drijfverenmethode maakt gebruik van zes kleuren om de drijfveren van mensen te identificeren. Elke kleur vertegenwoordigt een specifieke motivatie:
Gedragsverandering: sterke punten, valkuilen, allergieën en uitdagingen
Het kernkwadrantenmodel, bedacht door onderzoeker en management consultant Daniel Ofman, is een krachtig hulpmiddel om inzicht te krijgen in jezelf en anderen. Het model helpt bij gedragsverandering door sterke punten, valkuilen, allergieën en uitdagingen beter te begrijpen.
Een kernkwadrant is een model waarmee iemands kernkwaliteiten in kaart gebracht kunnen worden. Het draait om de volgende vier aspecten:
Kies minimaal één van de beschreven methodes (DISC, drijfveren of kernkwadranten) en verdiep je hier verder in door een van onderstaande opdrachten uit te voeren.
Doe een (online) test of zelfscan behorend bij de gekozen methode en bepaal jouw eigen gedragsvoorkeursstijl.
Reflecteer vervolgens kort op de uitkomst:
Neem een recente klantcase en bekijk deze door de bril van één van de methodes.
Sta daarbij stil bij de volgende vragen:
Noteer je inzichten en formuleer minimaal één concreet leerpunt dat je wilt toepassen in toekomstige gesprekken.