- Waarnemen van gedrag
- Inzicht in menselijk handelen en nalaten
- Primair doel van observeren communicatie en gedrag rondom geld
- Verbaal en non-verbaal
- Non-verbale communicatie wordt eerder geloofd
- Oefening: observatie van verbale communicatie (observeren non-verbale communicatie staat in een andere microlearning)

Observatie van verbale communicatie in het financiële klantgesprek
Leer verbale communicatie (wat iemand zegt) doelgericht observeren. Ontdek hoe woordkeuze, toon en herhaling inzicht geven in geldgedrag en financiële prioriteiten. Non‑verbale communicatie komt uitgebreider aan bod in een andere microlearning.
Waarnemen van gedrag
Gedrag omvat alles wat mensen merkbaar doen. Door middel van observatie kunnen mensen met hun zintuigen gedrag van zichzelf en anderen waarnemen, informatie onthouden en interpreteren. Door gedrag te observeren merk je hoe mensen reageren op bepaalde situaties of prikkels. Het observeren van gedrag helpt om beter inzicht te krijgen in wat er werkelijk gebeurt.
Gedragsobservatie is ook een wetenschappelijke onderzoeksmethode in de psychologie waarbij onderzoekers op objectieve wijze kijken en luisteren naar hoe mensen handelen in een bepaalde situatie. Alle waarnemingen worden dan vastgelegd in een onderzoeksverslag.
Inzicht in menselijk handelen en nalaten
Ook al ben je geen onderzoeker, toch is gedragsobservatie een nuttig instrument. Door het gedrag van jezelf en/of anderen te observeren krijg je inzicht in het menselijke handelen en nalaten in bepaalde situaties. Gedragsobservatie helpt bij het begrijpen van de factoren die het getoonde gedrag beïnvloeden.
Primair doel van observeren communicatie en gedrag rondom geld
Door geldgedrag te observeren kun je patronen ontdekken in hoe mensen hun geld uitgeven. Dit helpt bij het begrijpen van hun financiële keuzes en prioriteiten.
Hoewel geldgedrag observeren kan bijdragen aan het begrip van economische trends, is het doel normaliter niet direct het voorspellen van deze trends. Dit vereist een breder economisch overzicht en analyse.
Het ontwikkelen van nieuwe financiële producten is niet direct een doel van het observeren van geldgedrag. Het kan wel indirect beïnvloed worden door inzichten uit gedragsobservaties maar het is geen primair doel.
Verbaal en non-verbaal
Met ons gedrag communiceren we een boodschap naar anderen. Dit gebeurt verbaal en non-verbaal. Het verbale gedrag omvat communicatie met woorden. De verbale communicatie draait vooral om de inhoud van de boodschap die wordt over gebracht.
Non-verbaal gedrag brengt een boodschap over zonder woorden. Bijvoorbeeld door de timing, lichaamshouding, gebaren en bewegingen. Non-verbaal gedrag bepaalt voor het overgrote deel de betekenis van gesproken of geschreven taal. Volgens onderzoeker Albert Mehrabian is maar liefst 93% van de communicatie in zijn onderzoek non-verbaal.
Non-verbale communicatie wordt eerder geloofd
Non-verbaal gedrag is dus een heel belangrijk aspect van menselijke communicatie. Dit omvat alle signalen die mensen uitzenden zonder woorden te gebruiken. Bijvoorbeeld lichaamstaal, houding, gezichtsuitdrukkingen, stemgebruik, kleding, uiterlijk en fysieke aanraking. In een andere microlearning leer je het observeren van non-verbaal gedrag. Hier gaan we aan de slag met de observatie van wat de klant zegt; de verbale communicatie.
Oefening: observatie van verbale communicatie (observeren non-verbale communicatie staat in een andere microlearning)
Doel: financieel professionals leren om met observatie van verbale communicatie meer inzicht te krijgen in het geldgedrag en de financiële prioriteiten van klanten.

In de volgende praktijkoefening ga je zelf aan de slag met het observeren van de verbale communicatie tijdens één van jouw klantgesprekken. Voer hiervoor de volgende stappen uit:
Stap 1. Voorbereiding:
- Kies een willekeurig klantgesprek waarin financiële kwesties worden besproken.
- Noteer van tevoren welke aspecten van geldgedrag je wilt observeren. Bijvoorbeeld spaargewoonten, uitgavenpatronen, houding ten opzichte van schulden, etc.
Stap 2. Observatie tijdens het gesprek:
- Luisteren naar woordkeuze: let op de woorden die de klant gebruikt om over geld te praten. Gebruikt de klant bijvoorbeeld termen als ‘besparen’, ‘investeren’, of ‘schuldenvrij leven’? Dit kan inzicht geven in hun financiële prioriteiten.
- Tonen van emoties: observeer de toon en emoties die worden geuit wanneer over geld wordt gesproken. Klinkt de klant zelfverzekerd, angstig, bezorgd of enthousiast? Dit kan wijzen op onderliggende gevoelens en attitudes ten opzichte van financiële zaken.
- Frequentie van onderwerpen: let op hoe vaak bepaalde financiële onderwerpen naar voren komen. Herhaalt de klant bepaalde zorgen of doelen? Dit kan helpen om te identificeren welke aspecten van hun financiële leven de klant het meest belangrijk vindt.
Stap 3. Na het gesprek:
- Analyseer de waarnemingen: schrijf op wat je hebt opgemerkt tijdens het gesprek. Zoek naar patronen in de taal, toon en onderwerpen die werden besproken.
- Bespreek met collega's (optioneel): als onderdeel van een team kun je je waarnemingen delen met collega's om te zien of zij dezelfde patronen opmerken en om te leren van elkaars observaties.
- Toepassing op advies: gebruik de inzichten uit je observaties om je advies aan de klant beter af te stemmen op hun financiële gedrag en prioriteiten.
Stap 4. Reflectie:
- Wat heb je geleerd over de klant door hun verbale communicatie te observeren?
- Hoe heeft deze oefening je inzicht in hun geldgedrag verdiept?
- Hoe zou je je observatievaardigheden verder kunnen ontwikkelen?
Door deze oefening regelmatig uit te voeren kun je als financieel professional jouw vaardigheden in het observeren van verbale communicatie verbeteren en zo beter inspelen op de financiële behoeften en gedragingen van jouw klanten.
