
Generatiebewustzijn in financieel advies of planning
Generatiebewust werken betekent rekening houden met tijdsgeest en persoonlijk levensverhaal van klanten, geïllustreerd met praktijkcases.
Het woord generatiebewustzijn verwijst naar een houding of werkwijze waarbij je als financieel professional bewust rekening houdt met de invloed van generaties op gedrag, voorkeuren en communicatie zonder daarbij te vervallen in generalisaties.
Dit gaat over:
- de context begrijpen: je verdiept je in de maatschappelijke en culturele context waarin een klant is opgegroeid. Iemand uit bijvoorbeeld de babyboomgeneratie heeft andere ervaringen met werk, pensioen en sparen dan iemand uit generatie Z.
- het bewustzijn van verschillen: je beseft dat leeftijd alleen niet alles zegt. Twee mensen van 60 jaar kunnen totaal verschillend denken en handelen. Dit is afhankelijk van hun generatie, persoonlijkheid en hun individueel levensloop.
- de communicatie afstemmen: als financieel professional pas je de taal, toon en middelen aan. Een klant uit de stille generatie waardeert misschien een papieren overzicht en een persoonlijk gesprek terwijl een millennial liever een app gebruikt en snel schakelt.
- geen hokjesdenken: gebruik je generatiekennis als een lens en niet als een label. Blijf altijd nieuwsgierig naar het unieke verhaal van de klant en toets of je veronderstellingen kloppen.
In de praktijk
Ontdek hoe deze twee financieel planners ‘generatiebewuster’ werden
Case 1
Jeroen (48) is een financieel planner met een brede klantenkring. Hij is gewend om zijn advies af te stemmen op leeftijd, gezinssituatie en financiële doelen. Onlangs had hij een intakegesprek met mevrouw Van Dijk (58). Zij is een succesvolle ondernemer die haar bedrijf wil verkopen. Jeroen ging automatisch uit van een aanpak die hij vaker gebruikt bij klanten uit de generatie van mevrouw Van Dijk: focus op pensioen, zekerheid en vermogensbehoud.
Tot zijn verbazing reageerde mevrouw Van Dijk anders dan verwacht. Ze was ambitieus en sprak over investeren in start-ups. Mevrouw van Dijk wilde haar geld ‘laten werken’ en had een uitgesproken visie op duurzaamheid die kenmerkend is voor de huidige jongere generaties. Jeroen merkte dat zijn standaardvragen en adviezen haar niet aanspraken. Mevrouw Van Dijk vond ze te behoudend en zeker niet van deze tijd.
Het inzicht
Na het gesprek bleef het knagen. Jeroen besefte dat hij zich had laten leiden door leeftijd zonder stil te staan bij de persoonlijke omstandigheden waarin mevrouw Van Dijk is opgegroeid. Hij dook in de literatuur over generaties en ontdekte dat zij behoort tot de jongste babyboomers of vroege generatie X. Deze groep is gevormd door economische groei, individualisering en de opkomst van technologie. Veel mensen uit deze generatie zijn ondernemend, zelfsturend en maatschappelijk betrokken.
Tegelijkertijd realiseerde Jeroen zich dat generatiekenmerken slechts een lens en geen stempel mogen zijn. Niet iedereen uit een bepaalde generatie denkt of handelt hetzelfde. Persoonlijke ervaringen, opvoeding, opleiding en karakter spelen minstens zo’n grote rol. Sommige klanten van 58 jaar zijn behoudend en risicomijdend maar anderen blijkbaar vooruitstrevend en vernieuwend.
De aanpassing
Bij het vervolggesprek koos Jeroen voor een andere benadering. Hij stelde open vragen over de visie van mevrouw Van Dijk op geld, haar waarden en haar toekomstbeeld. Hij liet ruimte voor haar ondernemerschap en bood scenario’s aan die pasten bij haar behoefte aan impact en groei. Mevrouw Van Dijk voelde zich gehoord en serieus genomen. Ze besloot met Jeroen verder te werken aan een plan dat haar financiële en maatschappelijke doelen ondersteunt.
Deze financieel planner heeft geleerd dat leeftijd slechts een getal is. Het gaat erom in welk tijdsgewricht iemand is gevormd in combinatie met welke persoonlijke reis iemand heeft afgelegd. Mijn tip? Generatiekennis helpt om sneller aansluiting te vinden maar blijf altijd nieuwsgierig naar het unieke verhaal van de klant.
Case 2
Sanne (32) is een financieel planner die veel werkt met jonge professionals. Tijdens een klantgesprek met ICT’er Daan (26 jaar) ging Sanne ervan uit dat hij, net als zoveel andere klanten uit zijn leeftijdsgroep, vooral geïnteresseerd zou zijn in flexibiliteit, beleggen en financiële groei. Ze had een dynamisch voorstel voorbereid waarin zij onder andere crypto-investeringen had opgenomen.
Maar ook Daan reageerde anders dan verwacht. Hij vroeg direct naar vaste structuren, een duidelijke spaarstrategie en een plan voor het aflossen van zijn studieschuld. Hij gaf aan dat hij niet zoveel heeft met risico’s en liever gewoon weet waar hij aan toe is. Sanne was verrast. De reactie van Daan leek niet te passen bij het beeld dat ze had van generatie Z.
Het inzicht
Na het gesprek ging Sanne reflecteren. Ze realiseerde zich dat ze Daan had benaderd op basis van de algemene kenmerken van generatie Z: digitaal vaardig, ondernemend, flexibel en gericht op impact. Maar Daan bleek juist behoefte te hebben aan stabiliteit en zekerheid. Dit zijn kenmerken die vaak worden geassocieerd met oudere generaties.
Sanne verdiepte zich verder in generatiekenmerken en ontdekte dat hoewel generatie Z is opgegroeid in een digitale wereld, deze generatie ook gevormd is door economische onzekerheid, klimaatverandering en sociale druk. Dit leidt bij sommigen tot een sterke behoefte aan controle en veiligheid. Tegelijkertijd besefte ze dat Daan zijn persoonlijke levensloop, zoals bijvoorbeeld het opgroeien in een gezin met financiële zorgen, een grote rol speelt in zijn persoonlijke voorkeuren.
De aanpassing
Bij het vervolggesprek koos Sanne daarom voor een andere insteek. Ze bood een financieel plan aan met duidelijke stappen, vaste spaarmomenten en een overzicht van risico’s versus zekerheden. Ze liet ruimte voor groei maar binnen kaders die Daan rust gaven. Daan voelde zich serieus genomen en gaf aan dat hij nu eerst echt grip had op zijn geld.
Ook deze financieel planner heeft geleerd dat generatiekenmerken richting kunnen geven maar dat het persoonlijke verhaal van de klant altijd leidend moet zijn. Daan is een kind van zijn tijd maar ook van zijn persoonlijke ervaringen. Door beide perspectieven te combineren kon de financieel planner hem echt helpen.
