In het menselijke brein worden de zogenoemde affectieve prikkels van stressoren verwerkt. De hersenen kunnen worden gezien als de centrale computer van het lichaam. De affectieve prikkels zijn dan informatieve berichten via het zenuwstelsel. De ontvangen informatie wordt door de hersenen razendsnel gelabeld als positief of negatief.
Stressvolle gebeurtenissen activeren vanuit de hersenen biologische reacties in ons lichaam. Het lichaam komt dan in de zogenoemde toestand van verhoogde arousal. Dit maakt snelle reacties op de gebeurtenissen in de omgeving mogelijk. Deze snelle reactie gaat wel ten koste van de kwaliteit van de prestatie. Ook de tweede langzamere reactie die de eerste snelle reactie kalmeert wordt aangestuurd vanuit de hersenen.
Stress zorgt voor aanscherping van de zintuigen en het onthouden van de gebeurtenissen die de stressreactie hebben uitgelokt. Aan de hand van ervaringen uit het verleden labelen de hersenen de ontvangen prikkels razendsnel als positief of negatief.
Deze emotionele beoordeling wordt voornamelijk uitgevoerd door de amygdala. Dit is een structuur in het zogenoemde limbisch systeem van de hersenen. De amygdala speelt een belangrijke rol bij het detecteren van relevante prikkels en het veroorzaken van snelle emotionele reacties zoals angst of vreugde.
Een verhoogd stressniveau zorgt tijdelijk voor een betere informatie-uitwisseling tussen de verschillende hersengebieden die onder andere de aandacht en het oriëntatie-vermogen reguleren. Op den duur zorgt stress er juist voor dat mensen minder goed gaan functioneren. Het risico op depressie, overspannenheid dan wel een burn-out of bore-out neemt hierdoor toe.
Ondernemer Guido komt plotseling in financieel zwaar weer terecht met zijn bedrijf. Een belangrijke klant heeft een groot contract opgezegd waardoor de inkomsten drastisch dalen. Guido voelt de druk toenemen terwijl hij probeert een oplossing te vinden om zijn bedrijf overeind te houden.
De stress door de financiële crisis zorgt ervoor dat Guido's brein in een hogere versnelling schakelt. Zijn verhoogde stressniveau zorgt tijdelijk voor een betere informatie-uitwisseling tussen zijn verschillende hersengebieden die onder andere zijn aandacht en oriëntatievermogen reguleren.
Guido merkt dat hij scherper is, sneller beslissingen kan nemen en zich beter kan concentreren op het vinden van oplossingen. Hij werkt lange uren, analyseert financiële gegevens en zoekt naar manieren om kosten te besparen en nieuwe klanten te werven.
Hoewel de verhoogde stress Guido tijdelijk helpt om beter te presteren begint de langdurige stress zijn tol te eisen. Guido begint tekenen van vermoeidheid te vertonen, slaapt slecht en voelt zich constant gespannen. Zijn vermogen om rationele beslissingen te nemen neemt af en hij begint fouten te maken. Het risico op depressie, overspannenheid dan wel een burn-out neemt hierdoor toe voor Guido.
Sammi is net gestart als zelfstandig hypotheekadviseur en maakt een vliegende start. Meerdere kennissen willen graag klant worden. Hierdoor is haar agenda overvol. Sammi werkt zonder pauze door. Ook in de weekenden is ze achter haar computer te vinden. Sammi vindt dit niet erg. Ze geniet met volle teugen van haar eerste successen als ondernemer. Op de een of andere manier heeft ze energie voor tien en voelt zich onoverwinnelijk.
Hoewel Sammi momenteel geniet van haar succes en de energie heeft om lange werkdagen te maken kan deze situatie op de lange termijn problematisch worden. De verhoogde stress en werkdruk zorgen tijdelijk voor een betere werking van de verschillende hersengebieden die onder andere haar aandacht en oriëntatievermogen reguleren. Dit verklaart waarom Sammi zich nu zo energiek en gefocust voelt.
Op den duur zorgt deze stress ervoor dat mensen minder goed gaan functioneren. De constante werkdruk en het gebrek aan rust kunnen leiden tot vermoeidheid, uitputting en een afname van de productiviteit. Het risico op depressie, overspannenheid of een burn-out neemt hierdoor toe. Hoewel Sammi nu nog energie voor tien heeft kan dit snel omslaan als ze niet voldoende tijd neemt om te rusten en te herstellen.