Mensen uit verschillende culturen kunnen verschillende verwachtingen hebben over hoe emoties worden geuit en ervaren. Dit kan gemakkelijk leiden tot misverstanden en conflicten. Het is daarom belangrijk om ons bewust te zijn van de culturele verschillen tussen mensen.
Het is onmogelijk om alle culturele gebruiken en verschillen te kennen. Ieder mens is een mix van culturele en unieke persoonlijkheidstrekken. In een steeds mondialere samenleving mengen zich verschillende culturen. Daarnaast wijzigt de context waarin mensen met elkaar omgaan continue.
Het sleutelwoord om goed met emoties in verschillende culturele settings om te gaan is daarom: empathisch communiceren. Sta open voor de ander. Zorg voor een veilige omgeving waarin mensen naar elkaar luisteren, empathisch met elkaar omgaan en zich vrij voelen om hun emoties te tonen en daarover met elkaar te spreken.
Culturele verschillen gaan niet uitsluitend over Nederlanders versus buitenlanders. Ook mensen uit eenzelfde regio hebben andere culturele achtergronden en gaan op een andere manier met emoties en communicatie over geldzaken om. Kijk maar eens naar onderstaande case over Frans.
Frans staat bekend als een rustige en vriendelijke man. In sociale situaties is hij geduldig en zelden uit balans te brengen. Maar zodra het over geld gaat lijkt er een andere Frans naar voren te komen. Dan is hij scherp, wantrouwend en soms ronduit onvriendelijk. Deze gedragsverandering roept verwarring en spanning op bij zijn omgeving.
Wanneer Frans een rekening ontvangt voor een grotere uitgave dan verandert zijn houding. Hij controleert de factuur tot op de komma nauwkeurig. Frans stelt kritische vragen en uit openlijk zijn twijfels over de juistheid van het bedrag. Hij is er vaak van overtuigd dat er iets niet klopt of dat hij wordt benadeeld.
Zijn vrouw probeert hem dan gerust te stellen. Ze stelt voor om samen de rekening door te nemen. Meestal blijkt na controle dat alles klopt. Op dat moment keert Frans terug naar zijn gebruikelijke vriendelijke zelf. Hij vergeet het incident en gaat verder alsof er niets is gebeurd.
Wat Frans niet doorheeft is dat zijn gedrag impact heeft op zijn vrouw. Zij schaamt zich tegenover de persoon of organisatie die de rekening heeft gestuurd. Ze voelt zich ongemakkelijk door de manier waarop Frans zijn wantrouwen uit. In haar beleving is het belangrijker om relaties goed te houden dan tot op de cent nauwkeurig te controleren. Ze komt uit een gezin waarin vertrouwen en harmonie voorop stonden.
Frans zijn gedrag vindt ook de oorsprong in zijn jeugd. Hij groeide op in een gezin waar geld schaars was en waar wantrouwen tegenover instanties en rekeningen bijna vanzelfsprekend was. Elke uitgave werd gewikt en gewogen. Deze culturele erfenis leeft voort in zijn reflex om te controleren, te wantrouwen en zich te verdedigen zodra geld in het spel is.