Negatieve prikkels of situaties kunnen sterke emoties zoals angst, verdriet en woede oproepen. Vaak is er sprake van omstandigheden die de basisbehoeften van mensen in gevaar brengen. Zelfs milde stress kan de controle over de emoties behoorlijk dwarsbomen aldus een onderzoek van het National Academy of Sciences of the United States of America (2013).
Heftige emoties vertroebelen de menselijke vaardigheden om doordachte keuzes te maken. Dat geldt overigens niet alleen bij negatieve maar ook bij positieve emoties zoals heftige verliefdheid of het euforische gevoel als iemand een groot bedrag wint in de loterij.
Op een mooie zomerdag wint Mazen tot zijn grote verrassing enkele miljoenen in de loterij. Aanvankelijk ervaart hij een overweldigend gevoel van euforie en opwinding. Nu kan Mazen al zijn schulden aflossen en houdt hij ook nog een heel kapitaal over. Hij begint onmiddellijk plannen te maken voor grote aankopen zoals een luxe auto en exotische vakanties.
Hoewel Mazen zich in eerste instantie op de top van de wereld voelt begint hij al snel te merken dat de plotselinge rijkdom ook negatieve gevolgen heeft. De sterke emoties die gepaard gaan met het winnen van de geldprijs vertroebelen zijn vermogen om doordachte keuzes te maken. Hij voelt zich overweldigd door de vele beslissingen die hij moet nemen en de verwachtingen van anderen. Dit leidt bij Mazen tot stress en angst.
Door de sterke stress raakt Mazen ontregelt. Hoewel zijn basisbehoeften financieel gezien niet langer in gevaar zijn heeft hij meer geldzorgen dan ooit. Dat komt door de plotselinge verandering in zijn leven en de druk om verstandige beslissingen te nemen met het geld. Heftige emoties vertroebelen Mazen’s menselijke vaardigheden om doordachte keuzes te maken.
Gelukkig heeft Mazen een goede financieel adviseur die hem kan begeleiden bij het omgaan met zijn emoties en het maken van weloverwogen financiële beslissingen. Bijvoorbeeld door:
Kunstenaar Robbert heeft altijd een heel sober leven geleid. Plotseling ontvang hij een grote erfenis van zijn oudtante. Deze onverwachte rijkdom brengt hem een ongemakkelijk gevoel. Robbert heeft altijd een afkeer gehad van rijke mensen die op hem neerkeken. Nu heeft hij zelf ineens zoveel geld. Robbert voelt zich overweldigd en wil zo snel mogelijk van dit ongemakkelijke gevoel af.
Niet lang daarna begint Robbert impulsief zijn hele vermogen uit te geven. Hij koopt dure kunstmaterialen, organiseert extravagante feesten en trakteert zijn vrienden op luxe cadeaus en vakanties. Hij voelt zich gedwongen om het geld zo snel mogelijk te spenderen om zich te ontdoen van het ongemakkelijke gevoel dat de erfenis hem geeft. Binnen no-time is zijn hele vermogen uitgegeven.
Robbert ervaart geldzorgen en stress door de plotselinge druk om met zijn nieuwe rijkdom om te gaan. Deze heftige emoties vertroebelen zijn menselijke vaardigheden om doordachte keuzes te maken. Het gevolg is dat Robbert op impulsieve wijze ervoor zorgt dat het geld zo snel mogelijk weer verdwijnt uit zijn leven. Hij heeft liever zijn oude geldzorgen terug over te weinig inkomen en de hoge rekeningen.
Klaartje heeft jarenlang geworsteld met geldzorgen. De constante stress om de eindjes aan elkaar te knopen heeft haar uiteindelijk ingehaald. Ze zit nu met een burn-out thuis en heeft nergens meer energie voor. De dagelijkse taken voelen als een enorme last en ze ziet geen uitweg uit haar financiële problemen.
De langdurige geldzorgen hebben Klaartje emotioneel en fysiek uitgeput. Ze ervaart gevoelens van angst, verdriet en hopeloosheid. Haar burn-out maakt het moeilijk voor haar om zelfs de eenvoudigste taken uit te voeren. Laat staan om haar financiële situatie te verbeteren. De stress heeft haar vermogen om doordachte keuzes te maken en effectief te handelen ernstig aangetast.
In Klaartje's geval hebben de voortdurende financiële zorgen haar basisbehoeften en gevoel van veiligheid bedreigd. Het gevolg was een burn-out. Haar heftige emoties en voortdurende stress hebben haar menselijke vaardigheden om doordachte keuzes te maken onderuit gehaald waardoor zowel haar financiële als persoonlijke situatie steeds verder verslechtert.
Nils heeft op aanraden van zijn beste vriend een groot bedrag geïnvesteerd in een onbekende crypto-currency. Zijn vriend had hem verzekerd dat deze investering enorme winsten zou opleveren. Nu maakt Nils zich grote zorgen. Hij vraagt zich af of hij echt zoveel zal verdienen of dat hij uiteindelijk alles kwijt zal zijn. Deze zorgen houden hem 's nachts wakker en hebben ook al geleid tot ruzie met zijn vrouw.
De onzekerheid over zijn investering veroorzaakt bij Nils veel stress en angst. Hij slaapt slecht en de spanningen thuis nemen toe. De stress heeft zijn vermogen om rationele beslissingen te nemen aangetast waardoor hij een passieve en ontwijkende houding aanneemt. Nils voelt zich gevangen tussen de hoop op grote winsten en de angst voor een groot financieel verlies.
In het geval van Nils bedreigt de onzekerheid over zijn investering zijn gevoel van financiële veiligheid en stabiliteit. Zijn emoties hebben niet alleen een negatieve invloed op de relatie met zijn vrouw maar ook op zijn eigen gezondheid en gevoel van welzijn.