Factoren die (geld)gedrag beïnvloeden bij een bedrijfsoverdracht

Menselijk gedrag wordt door een complex samenspel van factoren bepaald. Het beïnvloeden van gedrag kan daarom vanuit verschillende invalshoeken worden benaderd. Deze factoren worden hierna kort beschreven.

• Biologische factoren: onze genetische of erfelijke aanleg speelt een rol bij gedragskenmerken zoals temperament, persoonlijkheid en vatbaarheid voor bepaalde aandoeningen. Daarnaast vinden in onze hersenen processen plaats die ons gedrag en emoties beïnvloeden.

• Psychologische factoren: de psychologische factoren die menselijk gedrag beïnvloeden zijn cognitie, emoties en persoonlijkheid. Onder cognitie wordt verstaan de gedachten, overtuigingen en percepties die beïnvloeden hoe mensen zich gedragen. Daarnaast hebben emoties, gevoelens en stemmingen invloed op het gedrag. Individuele verschillen in persoonlijkheidstrekken bepalen uiteindelijk hoe mensen reageren op situaties.

• Sociale factoren: menselijk gedrag wordt voor een deel beïnvloedt door sociale normen, sociale invloed en culturele afkomst. Het gedrag wordt beïnvloed door wat als sociaal aanvaardbaar wordt beschouwd. Mensen conformeren zich vaak naar de verwachtingen en acties van anderen. Culturele waarden, tradities en normen spelen hierin een grote rol.

• Omgevingsfactoren: mensen reageren op hun fysieke omgeving zoals geluid, licht, temperatuur enzovoorts. Maar ook de sociale omgeving met familie, vrienden, collega’s en gemeenschappen hebben invloed op iemands gedrag.

• Historische en contextuele factoren: gedrag wordt bepaald door tijd en plaats. Gedrag varieert afhankelijk van historische en culturele context. Het wordt bepaald door de specifieke situatie waarin mensen zich bevinden.

In de praktijk

Hans en de invloed van gedragsfactoren op zijn bedrijfsoverdracht

Hans heeft een goedlopend familiebedrijf en denkt na over de overdracht van het bedrijf aan de volgende generatie. De financiële onzekerheden die hierbij komen kijken maken hem onrustig. Daarom maakt Hans een afspraak met zijn accountant over hoe hij de bedrijfsoverdracht het beste kan aanpakken en de vraag of nu wel het juiste moment hiervoor is.

Hans heeft een persoonlijke aanleg voor perfectionisme. Hierdoor gaat zijn stressniveau omhoog bij financiële onzekerheden. Zijn hersenen spelen een grote rol in zijn emotionele reacties op financiële uitdagingen. Niet zelden heeft Hans op dergelijke momenten last van stijve schouders en hoofdpijn.

Daarnaast heeft Hans de neiging om negatieve gedachten te hebben over de toekomst van zijn bedrijf. Zeker als hij straks niet meer zelf de leiding heeft. Deze gedachten en stressvolle emoties beïnvloeden zijn gedrag. De persoonlijkheidstrekken van Hans, zoals bijvoorbeeld zijn behoefte aan controle, bepalen verder hoe hij reageert op de bedrijfsoverdracht.

Ook sociale factoren spelen een belangrijke rol. Hans voelt druk van zijn familie om het bedrijf over te dragen aan de jongere generatie terwijl hij zelf nog wel een paar jaartjes wil doorgaan. De normen en verwachtingen van zijn familie beïnvloeden zijn keuzes hierbij. Ook de relaties met werknemers en klanten spelen een belangrijke rol in zijn beslissingen om het bedrijf al dan niet op dit moment al over te dragen.

Hans zijn gedrag wordt natuurlijk ook beïnvloed door de geschiedenis van het familiebedrijf en de tradities die daarmee gepaard gaan. Niet zelden gaan de verhalen over zijn opa die het bedrijf oprichtte en nog met paard en wagen langs de eerste klanten ging. De lange historie van het familiebedrijf legt een zware last op de schouders van Hans.

Met al deze inzichten in gedachten geeft de accountant een advies op maat dat rekening houdt met de verschillende gedragsfactoren die Hans beïnvloeden. De accountant combineert financiële en fiscale adviezen met aandacht voor persoonlijke factoren die onder water bij Hans een allesbepalende rol spelen bij zijn keuze om het bedrijf op dit moment over te willen dragen aan de volgende generatie.