Praktijkcase die inzicht biedt in hoe onderbewust denken geldgedrag beïnvloedt. Biases en diepgewortelde overtuigingen spelen een belangrijke rol bij financiële keuzes.
Het onderbewustzijn bevindt zich tussen het bewustzijn en het onbewuste. Hierin liggen kennis, ervaringen en gedachten die ooit bewust waren maar nu niet meer actief zijn. Dit zijn de herinneringen die je hebt verdrongen of bent vergeten. Door een bepaalde trigger kunnen deze herinneringen zomaar ineens in het bewustzijn terugkomen.
Mensen laten zich bij hun beslissingen vaak leiden door hun onderbewustzijn. Bijvoorbeeld door intuïtie. Intuïtie is ons vermogen om iets te weten zonder actieve redenering. Het voelt alsof je weet wat je moet doen of wat er gaat gebeuren, zonder de concrete feiten te beseffen.
In ons onderbewuste liggen ook veel handelingen opgeslagen die door het brein zijn geautomatiseerd. Zo kun je zonder bewust nadenken bijvoorbeeld toch veilig door het verkeer sturen of je pincode invoeren om de boodschappen te betalen aan de kassa.
Situatie: meneer Van Dijk heeft zich aangemeld voor schuldhulpverlening vanwege oplopende financiële problemen. Hij heeft een afspraak met zijn schuldhulpverlener om een plan te maken voor het aflossen van zijn schulden en het verbeteren van zijn financiële situatie.
De kennisbank van het lichaam: tijdens het gesprek merkt de schuldhulpverlener dat meneer Van Dijk moeite heeft om bepaalde financiële beslissingen te begrijpen en zich te herinneren waarom hij bepaalde uitgaven heeft gedaan. De schuldhulpverlener legt uit dat in het onderbewustzijn kennis, ervaringen en gedachten liggen die ooit bewust waren maar nu niet meer actief zijn. Door bepaalde triggers, zoals bijvoorbeeld het bespreken van zijn financiële verleden, kunnen deze herinneringen ineens terugkomen in het bewustzijn. Hierdoor herinnert meneer Van Dijk zich waarom hij vroeger bepaalde keuzes heeft gemaakt en kan hij hier bewust over gaan nadenken.
Intuïtie: de schuldhulpverlener bespreekt ook hoe intuïtie een rol speelt in de financiële besluitvorming. De schuldhulpverlener legt uit dat intuïtie ons vermogen is om iets te weten zonder actieve redenering. Meneer Van Dijk heeft bijvoorbeeld intuïtief gekozen om bepaalde aankopen te doen zonder de concrete feiten te beseffen. Door bewust te worden van deze intuïtieve beslissingen kan hij leren om in de toekomst meer rationele keuzes te maken en zijn financiële situatie beter te beheren.
Geautomatiseerde handelingen: daarnaast bespreekt de schuldhulpverlener ook hoe veel handelingen in ons onderbewuste zijn geautomatiseerd. Meneer Van Dijk voert bijvoorbeeld routinematig zijn pincode in om boodschappen te betalen zonder zich bewust te realiseren dat hij op dat moment geld uitgeeft. Dit automatisme kan doorwerken in zijn uitgavenpatroon. Bijvoorbeeld het impulsief kopen van producten zonder bewust na te denken over de noodzaak ervan. Door geautomatiseerde handelingen te herkennen kan meneer Van Dijk leren om bewuster met zijn geld om te gaan en ondoordachte uitgaven te verminderen.
Conclusie: door de werking van het denken te bespreken helpt de schuldhulpverlener meneer Van Dijk om inzicht te krijgen in zijn financiële gedrag. Dit begrip stelt hem in staat om voortaan bewustere beslissingen te nemen, potentiële valkuilen te vermijden en een aanpak te ontwikkelen voor het aflossen van zijn schulden.