Er zijn verschillende stromingen binnen de gedragspsychologie. Hieronder staan enkele van de belangrijkste en het moment waarop de betreffende stroming zich tot een zelfstandige en invloedrijke benadering ontwikkelde:
Klantcases | Financieel advies gezien vanuit verschillende stromingen
In dit vereenvoudigde voorbeeld laten we zien hoe je als financieel professional een klantsituatie kunt benaderen vanuit de humanistische psychologie. Deze stroming is sinds de jaren 1950 in opkomst en richt zich op de mens als geheel. Humanistische psychologie stelt de persoonlijke ervaring en beleving van mensen centraal. Deze psychologen gaan ervan uit dat mensen van nature streven naar zelfontplooiing en persoonlijke groei.
Deze case gaat over Mart die een succesvol bedrijf heeft in de IT-sector. Hij ervaart de laatste tijd veel stress en onzekerheid over de toekomst. Mart wil graag financieel advies om zijn bedrijf verder te laten groeien en zijn persoonlijke financiële situatie te verbeteren. Mart heeft ook behoefte aan een aanpak die rekening houdt met zijn persoonlijke doelen en welzijn. Een adviestraject bij een financieel professional zou er dan als volgt uit kunnen zien:
Intake
Doel: begrijpen wie Mart is als persoon. Bijvoorbeeld zijn persoonlijke waarden, leefomstandigheden en doelen in combinatie met zijn huidige financiële situatie.
Methoden: open vragen stellen, actief luisteren en empathie tonen.
Voorbeeldvragen: hoe zou je willen dat jouw privéleven en je bedrijf er over vijf jaar uitzien? En hoe voel je je nu over jouw financiële situatie?
Analyse
Doel: een holistisch beeld krijgen van Mart's financiële situatie en persoonlijke doelen.
Methoden: financiële gegevens op een rij zetten en daarin ook Mart's persoonlijke ervaringen en belevingen meenemen.
Voorbeeld: je analyseert de balans- en winst-en-verliesrekeningen. Tegelijkertijd besteed je aandacht aan hoe financiële stress Mart's dagelijks leven beïnvloedt en hoe lastig het voor hem is om een goede werk-privé-balans te vinden.
Advies:
Doel: een financieel advies op maat geven dat zowel inhoudelijk juist is en tevens bijdraagt aan Mart's persoonlijke groei en welzijn.
Methoden: financieel advies combineren met persoonlijke ontwikkelingsplannen.
Voorbeeld: aanbevelingen die niet alleen financieel gunstig zijn maar ook aansluiten bij Mart's wens om zijn bedrijf te laten groeien met een betere balans tussen werk en vrije tijd.
Door deze aanpak van de financieel professional voelt Mart zich gesteund en begrepen in zijn streven naar een goede werk-privé-balans, financieel welzijn en groei van zijn onderneming. Hij heeft niet alleen een duidelijk financieel plan maar ook financiële rust en vertrouwen in de toekomst. Dit zal de zelfontplooiing en persoonlijke groei van Mart ten goede komen.
De cognitieve psychologie richt zich op de manier waarop mensen denken, leren en problemen oplossen. Cognitieve psychologen gaan ervan uit dat gedachten, gevoelens en gedragingen nauw met elkaar verbonden zijn. Het veranderen van denkpatronen kan volgens deze theorieën leiden tot veranderingen in gedrag en emoties.
Dit klantvoorbeeld gaat over Inge. Zij heeft een stabiele baan als marketingmanager maar maakt zich zorgen over haar financiële toekomst. Ze wil graag advies over hoe ze haar financiële doelen kan bereiken en haar geldzorgen verminderen. Inge heeft last van negatieve gedachten en angsten over geld. Dit beïnvloedt haar geldgedrag op een negatieve manier. De aanpak door de financieel professional zou als volgt kunnen gaan:
Intakegesprek:
Doel: begrijpen wie Inge is als persoon en hoe haar huidige financiële situatie eruitziet.
Methoden: open vragen stellen, actief luisteren en empathie tonen.
Voorbeeldvragen: welke gedachten heb je vaak over geld? En wat zijn de gevolgen van deze gedachten op de manier waarop je met geld omgaat?
Analyse:
Doel: een totaalbeeld krijgen van Inge's financiële situatie en de denkpatronen die haar geldgedrag op een negatieve manier beïnvloeden.
Methoden: financiële gegevens op een rij zetten en daarin de negatieve gedachten en de gevolgen hiervan op Inge’s geldgedrag meenemen.
Voorbeeld: naast het analyseren van haar inkomsten en uitgaven bespreek je ook welke negatieve gedachten Inge heeft over haar financiële toekomst en hoe deze haar geldgedrag beïnvloeden.
Advies:
Doel: een advies op maat geven dat past bij Inge’s financiële situatie en tevens helpt om haar negatieve denkpatronen te veranderen en daardoor haar geldgedrag te verbeteren.
Methoden: inzicht en overzicht bieden in de financiën en dit combineren met cognitieve technieken om Inge’s niet-helpende denkpatronen te veranderen.
Voorbeeld: aanbevelingen voor financiële planning die aansluiten bij Inge's doelen en dit combineren met gesprekstechnieken om haar negatieve gedachten over geld te verminderen. Door positiever te denken wordt bij Inge gezonder financieel gedrag gestimuleerd.
Met een dergelijke aanpak door de financieel professional voelt Inge zich begrepen en gesteund in haar streven naar gezonder geldgedrag. Naast een duidelijk financieel plan krijgt zij ook meer vertrouwen in haar vermogen om door positievere denkwijzen haar geldgedrag duurzaam te verbeteren.