In de praktijk | Financiële psychologie in financiële dienstverlening

Bewust denken en financiële keuzes: rationele analyses en bewuste besluitvorming rondom geld

Klantcase over hoe rationele analyses en bewuste keuzes bijdragen aan financieel gedrag en besluitvorming in de praktijk. De rol van bewustzijn in gezond geldgedrag.

Op het niveau van bewustzijn ervaren mensen hun situatie weloverwogen. Bewustzijn betekent dat iemand beseft wat er gebeurt. Het bevat alles wat iemand zich realiseert. Zowel de externe gebeurtenissen als de interne ervaringen.

In de praktijk

Financieel advies aan familie De Jong

Situatie: meneer en mevrouw De Jong hebben een afspraak met hun financieel adviseur. Ze willen hun financiële toekomst veiligstellen en hebben vragen over sparen, beleggen en pensioenplanning.

Bewust niveau: de financieel adviseur begint het gesprek met een gedetailleerde analyse van de huidige financiële situatie van de familie De Jong. De adviseur bespreekt hun inkomsten, uitgaven, spaargeld en bestaande beleggingen. Op basis van deze rationele analyse stelt de adviseur verschillende opties voor. Bijvoorbeeld het openen van een beleggingsrekening of het verhogen van hun pensioenbijdragen. De familie maakt bewuste keuzes op basis van de informatie die de financieel adviseur hen geeft.

Onderbewust niveau: tijdens het gesprek merkt de financieel adviseur dat meneer en mevrouw De Jong een sterke voorkeur hebben voor een spaarrekening, ondanks de lage rente. Dit komt voort uit hun diepgewortelde overtuiging dat sparen veilig is en beleggen riskant. De financieel adviseur herkent hun irrationele denkfout (bias) en probeert deze voorzichtig bespreekbaar te maken. Met behulp van de financieel adviseur worden meneer en mevrouw De Jong bewust gemaakt van hun onderbewuste gedachten. Nu kunnen zij bewust hierover nadenken en eventueel hun mening bijstellen.

Onbewust niveau: de financieel adviseur observeert ook de instinctieve reacties van het stel. Als zij bijvoorbeeld het onderwerp beleggen aansnijden dan merkt de adviseur een lichte aarzeling en bezorgdheid bij meneer en mevrouw De Jong. Dit kan wijzen op onbewuste angsten en onzekerheden over het verliezen van geld. De adviseur stelt geruststellende vragen en biedt eenvoudige, begrijpelijke uitleg om deze instinctieve reacties te kalmeren.

Conclusie: door de drie niveaus van denken te (h)erkennen kan de financieel adviseur beter inspelen op het gedrag van meneer en mevrouw De Jong. De adviseur komt zodoende tot een financieel advies dat rekening houdt met hun rationele analyses, onderbewuste voorkeuren en onbewuste angsten. Dit zorgt niet alleen voor een weloverwogen financieel besluitvormingsproces bij meneer en mevrouw De Jong. Het helpt ook bij het opbouwen van vertrouwen en het creëren van een goede klantrelatie.